Motor Tiada Lesen & Insurans Langgar Kereta: Claim Siapa?

Bayangkan anda sedang memandu pulang dari tempat kerja. Tiba-tiba sebuah motosikal merempuh bahagian sisi kereta. Pintu kemek, lampu pecah dan bengkel menganggarkan kos pembaikan RM6,000.

Apabila ke balai polis, anda mendapat tahu penunggang itu tidak mempunyai lesen memandu yang sah. Cukai jalan sudah tamat tempoh. Lebih membimbangkan, motosikal berkenaan juga tiada polisi insurans aktif.

Kalau dia tidak mampu membayar, adakah anda perlu menanggung kerosakan walaupun bukan anda yang menyebabkan kemalangan? Jawapannya bergantung pada siapa sebenarnya cuai, jenis kerugian dan perlindungan insurans yang masih berkuat kuasa.

1. Motor tiada lesen dan roadtax: adakah penunggang automatik bersalah?

Tidak. Menunggang tanpa lesen, cukai jalan atau insurans yang diwajibkan undang-undang ialah isu pelanggaran peraturan jalan raya. Namun kesalahan itu tidak dengan sendirinya membuktikan siapa yang menyebabkan pelanggaran.

Dalam kes Mahkamah Rayuan Ahmad Zulfendi Anuar v. Mohd Shahril Abdul Rahman pada 2022, mahkamah menjelaskan bahawa ketiadaan lesen, roadtax dan insurans tidak boleh secara automatik dijadikan alasan untuk menambah bahagian kecuaian penunggang jika pelanggaran undang-undang tersebut tidak mempunyai kaitan sebab-akibat dengan kemalangan.

2. Kalau motor tiada insurans, siapa bayar kerosakan kereta?

Pilihan A: Tuntutan Own Damage (OD) kereta sendiri

Jika kereta anda dilindungi polisi atau sijil takaful komprehensif, kerosakan akibat kemalangan lazimnya boleh dituntut di bawah perlindungan kerosakan sendiri, tertakluk pada terma polisi dan penilaian syarikat.

Namun, OD biasa boleh menjejaskan No Claim Discount (NCD). Semak dengan syarikat insurans atau pengendali takaful tentang deductible/excess, betterment, bengkel panel dan kesan sebenar kepada NCD sebelum membuat keputusan.

Pilihan B: Own Damage Knock-for-Knock (OD-KFK)

OD-KFK membolehkan pemilik polisi komprehensif yang tidak bersalah menuntut pembaikan daripada syarikat insurans sendiri tanpa menjejaskan NCD, jika memenuhi syarat skim.

Bagaimanapun, OD-KFK lazimnya tidak terpakai apabila kenderaan pihak ketiga langsung tidak mempunyai insurans sah. Panduan tuntutan Takaful Malaysia menyatakan perlindungan pihak ketiga adalah wajib untuk proses OD-KFK. Oleh itu, jangan anggap anda automatik boleh menggunakan OD-KFK hanya kerana laporan polis menunjukkan anda tidak bersalah.

Pilihan C: Tuntutan terus terhadap pihak yang bertanggungjawab

Jika penunggang motosikal didapati cuai dan tiada insurans untuk menanggung kerugian itu, anda boleh mempertimbangkan tuntutan ganti rugi terus terhadapnya melalui saluran sivil. Pemilik motosikal juga mungkin boleh dipertanggungjawabkan jika terdapat asas undang-undang yang sesuai.

Cabarannya ialah proses tuntutan boleh melibatkan masa dan kos; keputusan mahkamah juga tidak semestinya menjamin pihak yang kalah mempunyai wang atau aset untuk membayar.

3. Apa sebenarnya Motor Insurers’ Bureau (MIB)?

MIB ialah mekanisme yang berkaitan dengan pampasan mangsa kemalangan akibat kenderaan tidak diinsuranskan. Jabatan Bantuan Guaman Malaysia juga menyenaraikan MIB sebagai saluran yang boleh dipertimbangkan apabila mangsa berhadapan kenderaan tanpa insurans.

Tetapi peranannya perlu difahami dengan tepat: skop MIB tertumpu pada liabiliti bagi kecederaan badan atau kematian yang layak, bukan semata-mata kerosakan harta benda. Tuntutan bukan automatik dan mungkin memerlukan tindakan undang-undang, penghakiman serta pematuhan syarat perjanjian MIB yang berkenaan.

4. Jadual: Jenis kerugian dan saluran tuntutan

5. Bagaimana hendak mula semak tuntutan MIB?

Jika kemalangan menyebabkan kecederaan atau kematian dan pihak yang bertanggungjawab disyaki tiada insurans, jangan terus menganggap tuntutan MIB pasti diluluskan. Mulakan dengan mengumpulkan rekod yang lengkap dan dapatkan nasihat guaman tentang proses yang terpakai.

1. Buat laporan polis dan simpan laporan serta keputusan siasatan apabila tersedia.
2. Dapatkan rawatan segera jika cedera. Simpan laporan doktor, sijil cuti sakit dan semua resit.
3. Kenal pasti motosikal dan pemiliknya setakat yang boleh, termasuk nombor pendaftaran dan bukti status insurans.
4. Simpan bukti kejadian seperti gambar, rakaman dashcam, maklumat saksi dan lakaran lokasi.
5. Dapatkan nasihat MIB, peguam atau Jabatan Bantuan Guaman tentang kelayakan, notis, dokumen, keperluan penghakiman serta had masa yang berkaitan.

Untuk mendapatkan panduan umum dan menyemak bantuan guaman yang tersedia, rujuk soalan lazim tuntutan sivil Jabatan Bantuan Guaman.

6. Apa perlu dibuat sebaik sahaja kemalangan berlaku?

1. Utamakan keselamatan dan dapatkan bantuan perubatan bagi sesiapa yang cedera.
2. Ambil gambar kedudukan kenderaan, kerosakan, nombor pendaftaran serta keadaan jalan jika selamat.
3. Simpan rakaman dashcam dan nombor telefon saksi.
4. Buat laporan polis dalam tempoh 24 jam sebagaimana diwajibkan di bawah Akta Pengangkutan Jalan 1987, kecuali keadaan yang dibenarkan undang-undang.
5. Maklumkan kepada syarikat insurans atau pengendali takaful anda segera.
6. Dapatkan penjelasan bertulis tentang jenis tuntutan, kemungkinan kehilangan NCD dan kos yang perlu ditanggung sendiri.
7. Jangan bergantung hanya pada janji pihak lain untuk membayar tanpa menyimpan bukti atau mendapatkan penilaian sebenar.

7. Kalau motor ada insurans tetapi penunggang tiada lesen?

Ini berbeza daripada motosikal yang tiada polisi insurans langsung. Tidak mempunyai lesen memandu tidak secara automatik membuktikan tiada polisi. Kelayakan tuntutan perlu dinilai berdasarkan terma polisi, jenis tuntutan dan hak pihak ketiga yang mungkin dilindungi oleh undang-undang.

Oleh itu, jangan membuat kesimpulan bahawa tuntutan pasti gagal atau pasti berjaya sebelum menyemak status polisi sebenar.

8. Soalan lazim tentang tuntutan kereta dilanggar motosikal

Kesimpulan: Jika kereta dilanggar motosikal yang benar-benar tiada insurans, saluran tuntutan kerosakan kenderaan biasanya ialah perlindungan komprehensif sendiri atau tuntutan terus terhadap pihak cuai. MIB pula mungkin relevan untuk tuntutan kecederaan badan atau kematian yang memenuhi syarat, bukannya bil membaiki kereta.

Penafian: Artikel ini ialah maklumat umum, bukan nasihat guaman atau jaminan kelulusan tuntutan. Kelayakan dan hasil tuntutan bergantung pada fakta kemalangan, perlindungan polisi, bukti, keputusan siasatan, peruntukan undang-undang serta syarat semasa pihak berkaitan.